Pomnik pułku i chełmskie zakłady fotograficzne

Pamiętam, jak zaczęłam szukać Sieroży… Wiedziałam, że był ważny w życiu babci i niewiele poza tym. Niemal pewna, że musiał zginąć w czasie wojny bolszewickiej, kiedy dowiedziałam się, że istniał kiedyś pomnik żołnierzy 7 pułku piechoty, którzy zginęli broniąc granic Polski w latach 1918-1920 i że na tym pomniku były ich nazwiska, byłam przekonana, że odnalazłabym wśród nich jednego o imieniu Sergiusz i wtedy miałabym jakiś punt zaczepienia. Odnalazłabym, ale …pomnik został zburzony tuż po wojnie przez władze komunistyczne, żeby nie przypominać o tym, że w ogóle jakaś wojna bolszewicka była.
Potem dowiedziałam się, że zostały odnalezione fragmenty pomnika, z których można wyczytać część nazwisk. Koniecznie chciałam sprawdzić, a właściwie potwierdzić swoje przypuszczenia, że Sieroża zginął broniąc w tamtym czasie granic ojczyzny i tylko dlatego nie poślubił swojej „najukochańszej Nuteńki”.  Znalazłam nawet kontakt do osoby, która najwięcej w tej kwestii wiedziała. Ale w międzyczasie Basia „odkryła” nazwisko Sierożki, a ja zaczęłam swoje poszukiwania w Centralnym Archiwum Wojskowym, tam natrafiłam na jego przedwojenny adres w Chełmie, Paweł podpowiedział mi, w której parafii szukać dalej, Basia jeszcze przede mną skontaktowała się z tamtejszym księdzem uzyskując wstępną zgodę na poszperanie w księgach parafialnych, a dalej to już wiadomo…
A jednak pomnik do mnie „wrócił”. Wśród zdjęć wypożyczonych mi przez panią Marię były dwa przedstawiające grupę wojskowych pozujących właśnie na tle pomnika.

pomnik
Pierwsze może pochodzić dokładnie z dnia odsłonięcia i poświęcenia monumentu – 24 września 1933 roku. Przynajmniej Paweł tak podejrzewa, bo wskazuje na to wiele kwiatów, wieńców, są też żołnierze innych jednostek: pilot, ułani, szwoleżer i cywile, pewnie kombatanci. No i pomnik jest nowiutki. To była duża uroczystość – był na niej prezydent Mościcki i generał dywizji Sławoj Składkowski. Datę wybrano nieprzypadkowo -  niedziela tuż  po 22 września, kiedy przypadało święto pułku obchodzone od 1927 roku „w rocznicę  największego zwycięskiego boju pod Brzostowicą Wielką” stoczonego w 1920 roku. Pewnie i Sierożka brał w nim udział.
Nie mam stuprocentowej pewności, czy jest on na tym zdjęciu, ale jeśli tak (a pewnie tak - skoro ta fotografia została zachowana w archiwum rodzinnym) - to najpewniej stoi pierwszy z lewej.
Za to na kolejnym jest na pewno.

pomnik 2

Stoi w drugim rzędzie, czwarty od prawej. Taki raczej drobny i niezbyt wysoki.
Na odwrocie tej fotografii jest pieczątka zakładu fotograficznego „Aurelia”, który mieścił się przy najważniejszej ulicy w mieście – Lubelskiej pod numerem 69, tuż przy obecnej siedzibie Urzędu Miasta. Ale dziś Atelier „Aurelia” już tam nie ma…

4B małe

Przed wojną przy Lubelskiej było co najmniej kilka zakładów fotograficznych położonych dość blisko siebie. Oprócz „Aurelii” było też atelier ”Venus” J.Wajntrauda pod nr. 70 (róg Narutowicza), „Sztuka” pod pięćdziesiątką, gdzie zrobiono komunijne zdjęcie Danusi i Halusi (to chyba jedyne z tych miejsc, gdzie i dzisiaj też  jest atelier), „Foto-Film” M.Feldmana przy Lubelskiej 66, „Foto-Kupś” pod 75 i pewnie jeszcze inne, o których nie wiem, a których pieczątki widnieją na rewersach tych wszystkich starych chełmskich fotografii śpiących sobie spokojnie na strychach i w szufladach i czekających na kogoś równie nawiedzonego, jak ja .

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii Chełm, Legiony, stara fotografia i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Pomnik pułku i chełmskie zakłady fotograficzne

  1. ~Paweł pisze:

    Drugie zdjęcie to najprawdopodobniej marzec 1938 r. – awans W. Muzyki na pułkownika. Może być jeszcze 11 listopada ale raczej byłyby wtedy kwiaty pod pomnikiem.

  2. Hmmm, 24 września 1933 roku , piękna mieli pogodę , słoneczną, dlatego słońce świeci ostro, jest chyba koło południa, bo Sieroża, jeśli to jest on, ma zacienione pół twarzy. I znalazłam pilota :) Ma gapę na piersi.

    Nie ma pomnika, nie ma tych ludzi, ale rzeczywiście pamiątki po szufladach mogą być pochowane. Oby się odnalazły i trafiły do Twojej układanki :)

  3. ~artykuł pisze:

    Artykuł o pomniku Poległych Bohaterów 7 pp Leg. w Chełmie: http://www.trwanie.com/franciszek-masiak-1906-1993.html

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>